PFAS là tên chung của gần 15.000 hóa chất tổng hợp có đặc tính chống nước, chống dầu mỡ, được gọi là “hóa chất vĩnh cửu” vì gần như không phân hủy trong môi trường và tích tụ lâu dài trong cơ thể. Bài này chia sẻ kiến thức để anh chị hiểu PFAS là gì, đến từ đâu và cách giảm phơi nhiễm, dưới góc nhìn chăm sóc sức khỏe.
PFAS đến từ đâu trong đời sống?
PFAS có trong nhiều sản phẩm quen thuộc: chảo chống dính, đồ chống thấm, một số bao bì thực phẩm, mỹ phẩm, bọt chữa cháy. Từ sản xuất và sử dụng, chúng phát tán ra đất, nước, không khí và tồn tại rất lâu, nên có thể xuất hiện trong nguồn nước ở một số nơi.
PFAS ảnh hưởng sức khỏe thế nào?
Theo các cơ quan y tế, phơi nhiễm PFAS được liên hệ với ảnh hưởng gan, thay đổi nội tiết tố, giảm miễn dịch, một số loại ung thư và giảm cân nặng trẻ sơ sinh. Vì lo ngại, các cơ quan đặt ngưỡng rất thấp trong nước uống và khuyến cáo giữ nồng độ càng thấp càng tốt. Đây là vấn đề mức độ phơi nhiễm tích lũy, không phải uống một ngụm là nguy hiểm ngay.
Làm sao giảm phơi nhiễm PFAS?
Vài hướng thực tế: hạn chế đồ dùng chứa PFAS khi có lựa chọn thay thế, chú ý nguồn nước nếu ở khu vực có nguy cơ, và với nước uống có thể dùng công nghệ lọc phù hợp. Một số công nghệ như hấp phụ than hoạt tính được ghi nhận giảm được PFOS và PFOA. Nếu nghi ngờ nguồn nước, nên xét nghiệm để biết mức độ thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Nước máy ở Việt Nam có PFAS không? Tùy nguồn và khu vực, cần xét nghiệm mới biết chắc, không thể khẳng định chung. PFAS không màu không mùi nên không nhận biết bằng cảm quan.
Đun sôi có loại PFAS không? Không. PFAS bền nhiệt, đun sôi không loại được. Cần công nghệ lọc phù hợp.
Nguồn tham khảo: WHO — Per- and polyfluoroalkyl substances (https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/water-sanitation-and-health/chemical-hazards-in-drinking-water/per-and-polyfluoroalkyl-substances).
Callme — nước sạch sống khỏe. Thông tin sức khỏe mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn y tế.